U bent hier

Cultuurverandering bij Annuntiaten Heverlee door aandacht voor diversiteit en communicatie

Hoe zou het voor jou zijn als er vanavond een vreemde man in je living zat? Hiermee werden de zusters Annuntiaten in Heverlee geconfronteerd toen hun klooster in 2008 omgedoopt werd tot een professioneel woonzorgcentrum.

Ook voor het personeel bracht dit grote veranderingen teweeg. Er kwam een directie, nieuwe collega’s en vooral andere verwachtingen. ‘Omgaan met diversiteit en nieuwe manieren van (samen)werken ontwikkelen, zijn de grootste uitdagingen’, duidt directeur Ilse Van Wijnendaele. ‘Een goede communicatie, tijd en volgehouden aandacht zijn nodig om een complexe cultuurverandering als deze te doen slagen.’

Samen met Laurence Degreef, verantwoordelijke bewonerszorg, leidt Ilse Van Wijnendaele, sinds 2008 directeur van het WZC Annuntiaten Heverlee, de veranderingen in goede banen. ‘Ik heb geleerd om geduld te hebben, om acties de tijd te geven om effect te genereren en om te kijken naar wat er wel al veranderd is.’

Het woon- en zorgcentrum Annuntiaten Heverlee werd opgericht in 2008, met als voornaamste bedoeling de zusters van de congregatie die zorgbehoevend worden, op te vangen. Daarnaast staat het WZC ook open voor externe bewoners. De vzw heeft een erkenning voor 53 ROB bedden en is toegankelijk voor fysiek zorgbehoevenden, licht dementerenden en ernstig dementerenden. Er werken een 30-tal medewerkers.

Cultuurverandering

‘Voor de kloosterzusters betekent de omschakeling naar een woonzorgcentrum een revolutie: hun thuis  werd plots een professioneel geleide instelling. Hun gerichtheid op de groep, op eenvormigheid en op het behoud van tradities werd verstoord door de komst van nieuwe bewoners. En door de uitdagingen die eigen zijn aan een professioneel zorgcentrum: zorg op maat, innoveren en inspelen op een veranderende context’, vertelt Ilse. Ook het personeel dat er al lang werkte, werd met deze veranderingen geconfronteerd. Plots kwam er een directeur, personeelsvergaderingen, vormingen en kwaliteitszorg.  ‘Een voorbeeld: van elke bewoner werd elke dag de bloeddruk gemeten. Of dit zinvol was vroeg niemand zich af. Van medewerkers verwachtte men vroeger immers niet dat ze zelf met verbetervoorstellen kwamen of initiatief namen. Wij verwachten dit wel, sterker nog: het is een van onze uitgangspunten.’

Diversiteit bij bewoners en medewerkers

‘Toen we samen met de medewerkers startten met het formuleren van een opdrachtverklaring voor de voorziening, kwam het begrip ‘diversiteit’ al gauw naar boven als een van de belangrijke uitdagingen. Er komen meer en meer bewoners van buitenaf: priesters, maar ook dames en heren’, duidt Ilse. ‘Diversiteit kenmerkt ook onze personeelsgroep: er werken bij ons mensen van alle leeftijden en huidskleuren. We tellen maar liefst zes nationaliteiten onder onze 30 medewerkers.’

Participatie stimuleren

Om de gewenste cultuurverandering kracht bij te zetten, ondernam het woonzorgcentrum de afgelopen jaren heel wat acties. Kleine acties, zoals tijdens elke personeelsvergadering interactief te werk gaan. ‘In het begin kwam er nauwelijks reactie’, vertelt Ilse. ‘Mensen waren het niet gewoon om hun mening te geven. Ondertussen is er wel dialoog tijdens meetings.’ Grotere acties werden mee ondersteund door middelen van een diversiteitsplan: ‘We stelden gezamenlijk competentieprofielen op onder begeleiding van een externe procesbegeleider. In een workshop volgens de methode van de waarderende benadering, gingen bewoners en medewerkers op een heel andere manier in interactie en gaven ze zelf suggesties om het samenleven en –werken aangenamer te maken. Er werd ook een filmpje gemaakt over de diversiteit in onze instelling waar we erg trots op zijn’, vertelt Ilse.

Teamcoaching

De sleutel tot kwaliteit en goede zorg zit vooral in de dagelijkse samenwerking en communicatie. ‘We merkten dat medewerkers elkaar maar weinig feedback gaven en elkaar soms niet aanspraken als het wel nodig was.’ Om het zorgteam hierin te ondersteunen, deed de vzw een beroep op Silvia Prins van Circles for Connection voor een teamcoaching. ‘In twee groepen gingen we een hele dag aan de slag rond de communicatie en samenwerking op de werkvloer. Afstand nemen van de dagelijkse beslommeringen en kijken naar hoe we elkaar feedback geven en samenwerken is een grote uitdaging voor de meeste medewerkers. Dan is externe begeleiding echt een meerwaarde. Ik hoor regelmatig dat medewerkers elkaar uitdagen op zaken die toen benoemd werden.’

Leerervaring voor leidinggevenden

Wat Ilse als leidinggevende uit deze ervaring al leerde? ‘Ik benoem zelf sneller de zaken, geef kort op de bal feedback en laat me minder meeslepen door mijn emoties. Ik heb me ermee verzoend dat dit proces tijd nodig heeft en richt mijn aandacht op wat er wel al goed loopt. En dat is heel veel!’ Ilse beseft dat ze als leidinggevende een belangrijke voorbeeldrol heeft: ’Het vertrouwen groeit omdat we als directie zorgen voor continuïteit en standvastigheid. Onze boodschap is niet wezenlijk veranderd in de afgelopen vijf jaar. Authentiek zijn is denk ik ook erg belangrijk. Als ik geen duidelijk beeld zou hebben van waar we naartoe gaan en er niet in zou geloven dat het de goede kant uitgaat, zou ik dit werk niet kunnen doen. Als dat de basis is, mogen mensen gerust zien dat ik af en toe twijfel.’

www.annuntiatenheverlee.be

Diversiteit