U bent hier

Goed bestuur: samenwerking met de beleidsorganen

Een vzw leiden is niet alleen de taak van de directie. De raad van bestuur en de algemene vergadering zijn belangrijke beleidspartners voor elke vzw. Een goede samenwerking met deze organen ondersteunt de bloei en groei van de vzw. Om voor jezelf na te gaan of de samenwerking goed verloopt, is er ook een website over Goed Bestuur. 

Beleidsorganen

Zowel de raad van bestuur als de algemene vergadering zijn een verplichting volgens de vzw-wet. Als je graag de wettelijke bepalingen naleest, vind je deze in de wet van 2 mei 2002.

Deze organen bestaan uit beleidsvrijwilligers die vanuit een sterk engagement vaak nauw betrokken zijn bij de organisatie. Uitzonderlijk zijn er ook professionele bestuurders. De competenties van alle bestuurders en van de directie optimaal inzetten, kan een grote meerwaarde genereren voor de vzw. 

In dit onderdeel gaan we in op de volgende vragen:

  • Wat zijn de bevoegdheden van elk orgaan?
  • Welke samenstelling kennen ze best?
  • Hoe kan de samenwerking tussen directie en raad van bestuur optimaal verlopen?
  • Voor welke uitdagingen staan raden van bestuur vandaag en hoe kan je daar op inspelen?

Met dank aan Jan Verbanck van Acerta voor zijn bijdragen.

Goed bestuur

Op initiatief van de Koning Boudewijnstichting en in samenwerking met Verso en UNIPSO, kwam de website www.goedbestuur.be tot stand. Die site vormt een concreet, praktisch en kwaliteitsvol zelfevaluatie-instrument voor de directie en de raad van bestuur van elke social profitonderneming.

Op basis van uw deelname krijgt u een rapport op maat van uw onderneming, dat u in staat stelt om het bestuur in de organisatie te evalueren en eventueel bij te sturen. De tool is ook een ideaal instrument om je organisatie te benchmarken met andere organisaties. De deelname aan de tool is bovendien volledig gratis en beschikbaar voor de social profit in heel België.

In het najaar van 2016 lanceerde Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Jo Vandeurzen, ook twee reeksen aanbevelingen voor het bestuur van organisaties in zorg en welzijn: een voor socialprofitorganisaties en een voor profitorganisaties. Deze aanbevelingen bouwen verder op de verzamelde expertise rond dit thema, binnen en buiten de social profit, en werden ook getoetst bij werkgeversorganisaties in zorg en welzijn en de Koning Boudewijnstichting.

Algemene Vergadering en Raad van Bestuur

Algemene vergadering

De algemene vergadering (AV) bestaat uit de leden van de vereniging. Ze kiest de leden van de raad van bestuur en delegeert hen bevoegdheden.

De algemene vergadering staat in voor:

  • de oprichting en ontbinding van de vzw
  • de aanvraag van (nieuwe) erkenningen
  • de verregaande samenwerking met derden
  • bewaken van het maatschappelijk doel en de missie van de vzw
  • de kwijting van de bestuurders op jaarbasis: dit betekent concreet de goedkeuring van de rekeningen en de begroting.
  • benoeming en ontslag van de bestuurders

Besluiten worden genomen bij meerderheid van stemmen. De kwijting van de bestuurders moet gebeuren bij unanimiteit.

De algemene vergadering bestaat volgens de vzw-wet uit minimaal de leden van de raad van bestuur plus één. Ideaal is een minimale 50/50 verhouding leden en bestuurders. Dit garandeert dat er voldoende kritische stemmen zijn wanneer er gediscussieerd of beslist wordt over een thema.  

De algemene vergadering moet minstens één maal per jaar samenkomen. Er kan ten allen tijde een bijzondere algemene vergadering samengeroepen worden.

 

Raad van bestuur

De raad van bestuur verzekert de continuïteit van de organisatie en haar integratie in het maatschappelijk weefsel.

De bevoegdheden die een raad van bestuur opneemt, kunnen verschillen van organisatie tot organisatie. De drie belangrijkste resultaatgebieden van elke raad van bestuur zijn:

  • financieel beleid
  • doelgroepenbeleid
  • medewerkersbeleid

De rol die de raad van bestuur precies opneemt in deze onderwerpen kan ook weer verschillen van organisatie tot organisatie. Over het geheel genomen kunnen we drie types van raden van bestuur onderscheiden met een minder of meer actieve rol. Hoewel de types in zuivere vorm niet voorkomen heeft elke raad van bestuur wel enkele kenmerken van een type dat hun voorkeur wegdraagt.

De samenstelling van de raad van bestuur:

Elke raad van bestuur heeft minstens een voorzitter, een penningmeester en leden. Men kan er voor kiezen om een afgevaardigd bestuurder aan te stellen die dicht bij de uitvoering van het beleid staat en zelfs deelneemt aan het dagelijks bestuur. Hij of zij vervult een brugfunctie tussen de raad van bestuur en de organisatie. Deze rol kan ook opgenomen worden door de voorzitter.

Een ideaal aantal leden voor een raad van bestuur schommelt tussen zes en tien zodat er steeds voldoende aanwezigheid gegarandeerd is, er voldoende kans is voor een actieve participatie aan het overleg  en er een waaier aan competenties rond de tafel zitten.

Strategisch HR-beleid